Als alles stilte wordt

Dit lied is te vinden in de volgende veelgebruikte liedbundel(s):

Zangen van Zoeken en Zien 249
Mogelijk staat het ook in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.

Als alles stilte wordt
Vorm	Strofelied
Herkomst
Taal	Nederlands
Land	Nederland
Tekst
Dichter	Michaël Steehouder
Metrisch	6-6-6-6
Muziek
Componist	Chris van Bruggen
Solmisatie	5-1-3-3-2-1
Gebruik
Kerkelijk jaar	Allerzielen
Getijde v/d dag	Avond
Thema	Levenseinde Stilte
Liedbundels
Zangen van Zoeken en Zien 249
Om de aarde te bewonen 77
Goed gaan 209

Als alles stilte wordt is een lied op tekst van Michaël Steehouder en muziek van Chris van Bruggen.

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en mag daarom hier niet volledig worden weergegeven.
Beginregels van de coupletten:

1. Als alles stilte wordt / want alles is gezegd
   
2. Als alles stilte wordt / mijn laatste brood gedeeld
   
3. Als alles stilte wordt / gezongen is mijn lied
   
4. Als alles stilte wordt / en wenken mij van ver
   
5. Als alles stilte wordt / mijn adem gaat voorbij
   
6. Als alles stilte wordt / en ik mag uit de tijd

Inhoud

"Er was een debat, en dat is er nog steeds, over de vrijheid om het tijdstip van je eigen dood te kiezen als je vind dat je leven voltooid is. Een debat waarin niet alleen leven en sterven van mensen, maar ook, en soms vooral eigen gelijk, en zelfs politiek opportunisme aan de orde is. Dit is geen politiek lied. Het probeert iets op te roepen van de stilte waarin steeds meer oude mensen leven. Ik dacht dat de vraag niet zozeer is of je in vrijheid mag kiezen wanneer en hoe je wilt sterven, maar veel meer of er iemand jou nabij zal zijn en wie dat zal of zullen zijn." (Michaël Steehouder tijdens de liedmiddag in De Ark te Groningen, 18 maart 2012)

Een open lied

Het lied kan gezongen worden in een uitvaartdienst waarin gelovigen, twijfelaars en ongelovigen samen zijn.

• De strekking van de tekst is onbepaald. De slotregel van elk couplet, ben jij mij dan nabij, kun je opvatten als een gebed, maar ook als een vraag. Een angstige vraag of juist een vraag vol vertrouwen. Een “breuk” ontstaat in het laatste couplet: daar maakt de vraag ruimte voor zekerheid - een breuk die ook in de melodie tot uiting wordt gebracht.
• Ook de geadresseerde is onbepaald. Tot wie wordt het gezongen? Wie door een gelovig oog naar de tekst kijkt, denkt misschien eerder aan God dan aan mensen. Maar er zijn meer mogelijkheden: je naaste dierbare, of degene die naast je zit in de viering. Je beschermengel? Of iemand die jij bewondert en die jouw inspiratiebron is (geweest) in het leven?
• Er is een diversiteit aan ervaringen waarnaar verwezen wordt. Spreken, eten, zingen. De herinnering aan velen die ik heb liefgehad (waarbij wenken weer op allerlei manieren kan worden begrepen). De adem en de warmte van het lichaam. En speciaal voor de Twentenaren, de (iets verbasterde) uitdrukking oet de tied kommen. Voor ieder die het zingt roepen de beelden andere ervaringen op: dierbaar of duister, wie zal het zeggen?
• Voor de openheid van de tekst is ten slotte de herhaling van de twee raamzinnen (als alles stilte wordt ... ben jij mij dan nabij) van belang, evenals de simpele meditatieve melodie van Chris van Bruggen. Zij maken dat het lied mijmerend gezongen kan worden, zodat de tijd en de ruimte ontstaat waarin de verschillende betekenissen zich langzaam kunnen voordoen.