Tips nodig? Zo kun je een lied zoeken. Hier vind je een overzicht van alle liedbundels.
Wil je ons werk steunen? Hier vind je meer over doneren of koop onze unieke Ubi-cari-tas.
|
Licht voor de wereld, geeft U zich gevangen
Mogelijk staat het ook in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.
| Licht voor de wereld, geeft U zich gevangen Stilstaan bij Johannes 18 en 19 | |
| Vorm | Strofelied |
| Herkomst | |
| Taal | Nederlands |
| Land | Nederland |
| Tekst | |
| Dichter | Ria Borkent |
| Vertaler | Margryt Poortstra (Fr) |
| Bijbelplaats | Johannes 8:12 Johannes 18 Johannes 19 |
| Metrisch | 11-11-11-5 |
| Muziek | |
| Componist | Johann Crüger |
| Melodie | Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen |
| Solmisatie | 2-2-2-1-6-2-3-4-4-5-3 |
| Gebruik | |
| Kerkelijk jaar | Stille Week Goede Vrijdag |
| Liedbundels | |
| Liedboek 2013 587 | |
| Lieteboek 2013 587 | |
| Een vogel is er thuis 167 | |
| Rechten | |
| Rechthebbende | Liedboek bv (tekst) |
Licht voor de wereld, geeft U zich gevangen is een lied van Ria Borkent op de melodie Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen van Johann Crüger (1598-1662). De zeven coupletten zijn staties bij Johannes 18 en 19.
Opname beluisteren
Els Beelen, zang, en Vincent van Laar, orgel, vanuit de Dorpskerk in Eelde
- Henk Lemckert op Orgel Abdijkerk van Loosduinen C.F. in tenor (www.liedboekzettingen.nl) [1]
Tekst
De beginregels van de strofen luiden:
- Licht voor de wereld, geeft U zich gevangen
- Eén mens moet sterven om een volk te redden
- Hemelse koning, door God uitgekozen
- Hier is God zelf, ontdaan van alle glorie
- Jezus, gekruisigd - met ontzag en deernis
- Zing met de psalm: geen woord is er gebroken
- Rijke geschenken zou ik willen geven
Ontstaan
De redactie van het Liedboek vroeg aan Borkent om een reflectieve tekst die zou kunnen dienen als meditatieve afwisseling op de lezing van perikopen uit het Passieverhaal van Johannes 18 en 19. Ook de te gebruiken melodie maakte deel uit van de opdracht.
Inhoud
Kenmerkend voor het lied is de inclusie van de titelwoorden ‘Licht voor de wereld’. Deze beginwoorden van de eerste strofe zijn ook de slotwoorden van de laatste strofe.
- Jezus, het licht voor de wereld, gaat nu ten onder in het donker van deze laatste uren, de ‘nacht van duistere belangen’.
- Het ‘warmen’ aan de ‘liefde die niet loochent’, verwijst naar Petrus die zich bij het vuur staat te warmen en daar tot drie keer toe ontkent dat hij ook een leerling van Jezus was.
- In de derde strofe wordt Jezus aangesproken als de hemelse koning, zijn koningschap is niet van deze wereld. Pilatus’ vraagt naar de waarheid.
- Deze mens is uit de hemel geboren. Hier komt het johanneïsche thema naar voren van het ‘opnieuw geboren worden’, waarbij ‘opnieuw’ ook kan betekenen ‘van bovenaf’. Dat Jezus van boven, uit de hemel komt, komt vaak bij Johannes terug. Duidelijk wordt hier dat het oordeel aan Jezus niet buiten mij om gaat, maar ‘ik’ ben de gesel die Hem openhaalt. Wij kunnen niet meer wegkijken maar worden in dit gebed en in deze schuld betrokken.
- De vijfde strofe zinspeelt op de twee kruiswoorden: ‘Dat is uw zoon – dat is je moeder’ en ‘Ik heb dorst'. ‘Water dat wijn wordt’ herinnert aan de bruiloft in Kana.
- Het zesde couplet verwijst naar Psalm 34,21: ‘Geen been van hem zal verbrijzeld worden’, zo beseffen we: ‘geen woord is er gebroken’. Alles komt uit, zoals beloofd en voorspeld was. De gemeente knielt hier samen met Johannes, de ooggetuige, die de waarheid zelf heeft gezien, in eerbied voor de gekruisigde.
- De zevende strofe eindigt met eerbied en dankbaarheid voor de Heer. Het licht van Pasen schijnt al door de nacht, want Jezus is het die ‘dood en duister keerde’. Met de laatste strofe wordt het lied een uitnodiging tot overgave, schuldbelijdenis en lofprijzing.
Muziek
Bewerkingen om te spelen
Bewerking van Frank den Bakker voor piano is te vinden op Eredienst Creatief.
- Partita voor orgel (PDF) door Theo Meurs (www.theomeurs.nl).
- Bewerking voor orgel (PDF) door Theo Meurs (www.theomeurs.nl).
Zie het artikel Zie Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen (melodie) voor een overzicht van alle (orgel)literatuur en koorbewerkingen van deze melodie.
Hymnologische informatie
Margryt Poortstra heeft de Friese vertaling gemaakt: Ljocht foar de wrâld
Dirk Zwart schreef de zetting die opgenomen is in Begeleidingsbundel Een vogel is er thuis. Muziekuitgeverij Nootzaak Zutphen 2023
Literatuur
Toelichting:
