Kerkliedwiki bundels.png
Wie ons steunt met € 10,- krijgt een leuk aandenken: de unieke Ubi-cari-tas
info@kerkmuzieknetwerk.nl
Kerkliedwiki bundels.png Kerkliedwiki verzorgt een wekelijkse podcast: Luistertroost! Onze alternatieve omgang met het kerklied, nu samen zingen in de kerk niet kan. Zo houden we de lofzang en de troost van liederen gaande.

Wil je ons werk steunen? Hier vind je meer over doneren of koop onze unieke Ubi-cari-tas. Meer weten of vragen over Kerkliedwiki? info@kerkmuzieknetwerk.nl

Onder bazuingeschal

Uit Kerkliedwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit lied is niet te vinden in één van de veelgebruikte liedbundels.
Mogelijk staat het wel in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.
Onder bazuingeschal en jubelende tonen
Vorm Strofelied
Herkomst
Titel Gott fährt mit Jauchzen auf
Taal Duits
Land Duitsland
Periode 1940
Tekst
Dichter Jochen Klepper
Vertaler Titia Lindeboom
Bijbelplaats Psalm 47:6-10
Metrisch 6-7-6-7-6
Muziek
Componist Frederikus G. aan het Rot
Gebruik
Kerkelijk jaar Hemelvaart
Thema Verwachting
Liedbundels
Het licht breekt door de wolken 18

Het Hemelvaartslied Onder bazuingeschal en jubelende tonen is een vertaling van het Duitse hemelvaartslied Gott fährt mit Jauchzen auf. De tekst is geschreven door Jochen Klepper (1903-1942) en vertaald door Titia Lindeboom. De melodie is gecomponeerd bij de Nederlandse tekst door Frederikus G. aan het Rot.

Opname beluisteren

  • Audiofragment:

Liedbundels

De Duitse versie van het lied (zonder melodie) staat in de bundel Kyrie, waarvan de eerste druk verscheen in 1938. In 2016 kwam in Nederland de bundel Het licht breekt door de wolken uit, met vertaalde liederen van Klepper. Hierin is een nieuwe melodie opgenomen.

Tekst

Tekst en muziek zijn beschikbaar als download (PDF). De eerste twee coupletten van Jochen Kleppers Hemelvaartslied luiden als volgt:

Onder bazuingeschal
en jubelende tonen
stijgt God ten hemel op,
waar Hij voorgoed zal tronen,
die Koning, onze Heer.

Lofzing de Heer, je God!
Wij zullen eeuwig leven!
Hoe ook de wereld spot;
de Heer is hoog verheven.
De satan tuimelt neer!

Ontstaan en inhoud

Op 6 mei 1940, de maandag na Hemelvaartsdag, dichtte Jochen Klepper zijn Himmelfahrtslied. Hij nam daarbij Psalm 47: 6-7 en 10 als uitgangspunt: God vaart op onder gejuich, de HEERE vaart op onder bazuingeschal. Zing psalmen voor God, zing psalmen, zing psalmen voor onze Koning, zing psalmen. Hij is zeer hoog verheven!

Mei 1940 is een zeer turbulente tijd voor Klepper en zijn Joodse gezinsleden. Hij schrijft erover in zijn dagboek Unter dem Schatten deiner Flügel. De Duitse troepen trekken Nederland, België en Luxemburg binnen en daarmee is de hoop op een snelle afloop van de oorlog verloren. Voor stiefdochter Renate worden verwoede pogingen ondernomen om haar naar Zweden te laten emigreren, maar die mislukken allemaal.
Op Hemelvaartsdag zelf schrijft Klepper over een afschuwelijk gerucht dat hij heeft opgevangen: kreupelen en zwakzinnigen worden uit hun inrichtingen gehaald en vermoord. Deze Ballastexistenzen kunnen immers niets aan de economie bijdragen. Moeder is dan tijdelijk in een zenuwinrichting opgenomen, dat maakt het bericht extra alarmerend.

Juist in die onzekere, duistere tijden schrijft Jochen Klepper zijn Hemelvaartslied. Het lied is jubelend, haast triomfantelijk van toon. Het is alsof Klepper zichzelf én de wereld om hem heen wil troosten met dit doorkijkje naar de hemel. In dit lied wordt veel gebruikgemaakt van contrasten, zoals:

De Heer is hoog verheven.
De satan tuimelt neer!

In dit stadium van zijn leven is Jochen Klepper veel van zijn aardse hoop verloren. Hij richt zijn blik naar boven, naar een transparante hemel, als zijn laatste houvast. Het laatste couplet is veelzeggend:

Al dreigt de duisternis,
zijn Licht doet ons weer hopen.
Door Hem, die luister is,
staat nu de hemel open.
Wij zingen voor de Heer!

Muziek

Bij de tekst van dit lied is gekozen voor een eenvoudige melodie in D-majeur met een wat heldhaftig marstempo (M.M. + 140). De achtste noten moeten dus uiteraard licht gezongen worden. Zoals ook bij het citaat uit Psalm 47 (waaraan de liedtekst is ontleend), hebben de regels van alle coupletten een indeling van 2 + 2+ 1. De laatste tekstregel heeft vaak iets van een ‘conclusie’ en daarom klinkt ook het slot van de melodie ‘stellig en overtuigd.’

Het hoogtepunt van de melodie vind je in de 3e regel, niet alleen omdat daarvoor muzikaal veel te zeggen valt, maar temeer omdat daar tekstueel (zeker in de Nederlandse vertaling) enthousiasme weerklinkt.
Wat betreft de uitvoering: in de 4e en 8e maat heeft de éérste lettergreep van ‘tonen’ en ‘tronen’ (in het 1e couplet) een accent (1e tel) ; de tweede lettergreep (2e tel) niet! Gelet op het tempo en de structuur van dit Hemelvaartslied kan tevens het beste alleen ná deze woorden (in het eerste vers: ‘tonen’ en ‘tronen’) worden ingeademd. Qua voordracht moet dus in de 2e en 6e maat ‘óver de kwartrust héén’ gedacht worden.
Overigens past deze nieuwe melodie ook uitstekend bij het originele Duitse Himmelfahrtslied van Jochen Klepper.

De melodie met tekst van het lied is hier te downloaden (met toestemming van de makers opgenomen): Hemelvaartslied (PDF).

Externe links

  • Prekenserie van de Evangelische Kirchengemeinde Gönningen over de kerkelijke liederen van Jochen Klepper