Christus, die ons vrijheid bracht

Dit lied is niet te vinden in één van de veelgebruikte liedbundels.
Mogelijk staat het wel in andere liedbundels. Kijk hiervoor in de infobox rechts, onder het kopje 'Liedbundels'.

Christus, die ons vrijheid bracht Lied van de uren
Deel van	Bach-koralen
Vorm	Strofelied
Herkomst
Titel	Christus, der uns selig macht
Taal	Duits
Land	Duitsland
Periode	1531
Tekst
Dichter	Michael Weisse
Vertaler	Ria Borkent
Bijbelplaats	Genesis 1:3 Lucas 2:14 Openbaring 21:5 Matteüs 26:54 Matteüs 27 Marcus 14:53 Marcus 15 Lucas 22:66 Lucas 23:1-44 Johannes 18:13-40 Romeinen 8:32 Prediker 3:1-8
Metrisch	7-6-7-6-7-6-7-6
Muziek
Componist	Michael Weisse
Melodie	Christus, der uns selig macht
Solmisatie	3-3-3-3-2-1-7
Gebruik
Kerkelijk jaar	Goede Vrijdag
Bijbels persoon	Pilatus Barabbas
Liedbundels
Een vleugje eeuwigheid 18
Een vogel is er thuis 163

Christus, die ons vrijheid bracht is een door Ria Borkent uit het Duits vertaalde liedtekst van Michael Weisse. Hij schreef ook de melodie van het lied, Christus, der uns selig macht (melodie).

Opname beluisteren

• Koor Logos Vocaal o.l.v. Wessel Slöetjes
• Orgel - Jan van de Velde

Tekst

De tekst is auteursrechtelijk beschermd en kan daarom hier niet worden weergegeven.

Ontstaan

De tekst is gemaakt in het kader van een vertaalproject van tachtig Bach-koralen door de Evangelische Omroep. Meer informatie zie Een vleugje eeuwigheid. In de liedbundel Een vogel is er thuis is een aantal vertaalde Bach-koralen opgenomen, liederen uit Bach Ausgabe, waarvoor Bach de vierstemmige koorzetting schreef. In de melodiebundel nam Borkent deze liedtekst op als lied voor gemeentezang.

Inhoud

Een aantal malen in de Bijbel verhaalt de evangelist over Christus: zijn uur was nog niet gekomen. In dit Lied van de uren is zijn uur wel gekomen: van middernacht tot 's middags drie uur op Goede Vrijdag worden de gebeurtenissen verteld, uitmondend in dankzegging. Er zijn zes strofen:

1. Christus die ons vrijheid bracht
2. In het vroege morgenuur
3. Omstreeks negen uur, Gods Zoon
4. Twaalf uur 's middags, bloedend hart
5. Drie uur later breekt de nacht
6. Heer, heb dank voor deze daad

Muziek

De melodieën van Michael Weisse (1488-1534) zijn eenvoudig, toegankelijk en levendig. Ze zijn gericht op de gemeenschap en hebben tegelijk de intieme klank van persoonlijke toewijding. Hij sloot zich aan bij de Hernhutters, maar zijn hymne-melodieën kregen een veel groter bereik. Veel van zijn melodieën en teksten werden later door andere componisten, zoals Johann Sebastian Bach, gebruikt en bewerkt. Dit lied 'Christus die ons vrijheid bracht' is daarvan een voorbeeld.
De melodie van Christus, der uns selig macht geniet vooral bekendheid omdat J.S. Bach het als openingskoraal van het tweede deel van zijn Johannes-Passion (BWV 245) heeft gebruikt. De binaire, phrygische melodie kenmerkt zich door op de hoge d-tweegestreepte noot met drie toonherhalingen 'hamerend' te beginnen; oorspronkelijk (dus) op de woorden: Christus, der... In de vijfde regel komt dit, een kwint lager, opnieuw voor. Het lied heeft een syllabisch karakter, maar aan het eind van de even regels is ruimte voor een melisma. Opvallend is het grote contrast in toonhoogte tussen de verschillende regels: de ambitus loopt van bes tot d-tweegestreept.

Zettingen

De in Een vleugje eeuwigheid opgenomen liedzetting is ontleend aan BWV 283.

Muziekuitgaven

Het lied is met een zetting van Dirk Zwart opgenomen in de Begeleidingsbundel Een vogel is er thuis. Muziekuitgeverij Nootzaak Deventer 2023

Culturele informatie

De eerste en achtste strofe van dit lied (in het Duits) zijn door J.S. Bach gebruikt in de Johannes-Passion.